Newsletter

Aktualności

Warsztaty z zarządzania danymi badawczymi
W dniach 30 listopada oraz 1 i 7 grudnia odbywają się trzy ostatnie w tym roku warsztaty z zarządzania danymi badawczymi. Młodzi naukowcy – doktoranci i pracownicy naukowi z różnych dziedzin nauki – uczestniczą w szkoleniach, które przybliżają im kwestie związane z danymi badawczymi. Dane badawcze to takie dane, które zostają zebrane, wytworzone lub opracowane na potrzeby badań naukowych, we wszystkich obszarach nauki. Mogą one przyjmować bardzo różną postać. Odpowiednie zarządzanie danymi ułatwia prowadzenie badań, dlatego warto poświęcić trochę czasu na przemyślenie kwestii związanych z zarządzaniem danymi w swoim projekcie badawczym. Najlepiej już na początku projektu rozważyć, jakie dane powstaną w trakcie badań, jak je przechowywać i udostępniać w trakcie projektu i po jego zakończeniu, a także które przepisy prawa znajdują zastosowanie w ich przypadku (np. prawo autorskie, ochrona baz danych, ochrona danych osobowych). Wszystkie te aspekty najlepiej omówić w Planie Zarządzania Danymi.
Otwórz, aby inspirować
Tegoroczny Tydzień Otwartego Dostępu trwał w Polsce ponad miesiąc, gdyż jeszcze 21 listopada odbyło się w Białymstoku spotkanie pod hasłem "Otwórz, aby inspirować", nawiązującym do hasła tegorocznego Open Access Week “Open in order to…”. Spotkanie zorganizowała Biblioteka Uniwersytecka im. Jerzego Giedroycia w Białymstoku we współpracy z Fundacją Laboratorium Badań i Działań Społecznych "SocLab". W Auli Widowiskowej Wydziału Pedagogiki Tomasz Lewandowski (Platforma Otwartej Nauki, ICM UW) przedstawił zebranym najważniejsze zasady działania wyszukiwarki akademickiej Google Scholar oraz doradził, jak zmaksymalizować szanse na to, by były w niej widoczne publikacje naukowe. Następnie Kamil Śliwowski (Creative Commons Polska) przedstawił najciekawsze jego zdaniem otwarte zasoby edukacyjne i pokazał, w jaki sposób licencje Creative Commons ułatwiają edukację i komunikację naukową. Wieczorem w kawiarni "Kwestia Czasu" dziennikarz i bloger Edwin Bendyk poprowadził dyskusję pod tytułem "Nowy renesans czy samobójstwo oświecenia?", zamykającą tego dnia debatę o otwartości w nauce.    
O otwartym dostępie na Politechnice Warszawskiej
W tym roku, 24 października, w ramach Tygodnia Otwartej Nauki na Politechnice Warszawskiej odbyło się seminarium nawiązujące do hasła „Otwórz, aby...”. Seminarium zostało zorganizowane przez Bibliotekę Główną oraz Centrum Zarządzania Innowacjami i Transferem Technologii PW. Podczas seminarium odbyły się dwa wystąpienia. W pierwszym wystąpieniu dr Alek Tarkowski z Centrum Cyfrowego mówił o otwartym dostępie do publikacji oraz o prawie autorskim, nie tylko w kontekście publikacji naukowych, ale również w odniesieniu do innych działań w Internecie. W drugim wystąpieniu dr Marta Hoffman-Sommer z Platformy Otwartej Nauki w Interdyscyplinarnym Centrum Modelowania Matematycznego i Komputerowego Uniwersytetu Warszawskiego prezentowała zagadnienia związane z otwartym udostępnianiem danych naukowych. Na koniec seminarium odbyła się krótka dyskusja. Szczegółowa relacja z seminarium znajduje się na blogu BG PW.
Open Access - o czym warto wiedzieć. Seminarium w IChF PAN
W czwartek, 26 października 2017 roku, w ramach Open Access Week 2017 odbyło się w Auli Głównej Instytutu Chemii Fizycznej PAN seminarium pt. "Open Access - o czym warto wiedzieć". Spotkanie poprowadził zastępca Dyrektora Instytutu Chemii Fizycznej ds. naukowych, prof. dr hab. Marek Tkacz. Było ono podzielone na trzy części. W części pierwszej Tomasz Lewandowski (Platforma Otwartej Nauki, ICM UW) zdefiniował podstawowe pojęcia związane z otwartym dostępem i zarysował jego podstawową problematykę. Uczestnicy zapoznali się między innymi z tradycyjnym podziałem na złotą i zieloną drogę otwartego dostępu, niektórymi repozytoriami instytucjonalnymi i dziedzinowymi, bazami informacji o politykach wydawniczych, zaleceniami Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego oraz Komisji Europejskiej (zwłaszcza w kontekście programu Horyzont 2020), a także najczęściej spotykanymi mitami dotyczącymi otwartego dostępu. Druga część, przedstawiona przez Martę Hoffman-Sommer (Platforma Otwartej Nauki, ICM UW), poświęcona była zagadnieniom prawnym związanym z otwartym dostępem do publikacji naukowych, w szczególności informacjom na temat prawa autorskiego, licencji Creative Commons oraz deponowania różnych wersji prac naukowych w repozytoriach. W trzeciej części Joanna Bielecka-Mądry (Kierownik Biblioteki Instytutu Chemii Fizycznej PAN) zapoznała zgromadzonych z możliwościami deponowania tekstów naukowych. Zaprezentowała także kolekcję Instytutu Chemii Fizycznej wydzieloną w Repozytorium Cyfrowemu Instytutów Naukowych RCIN. Zainteresowanie zgromadzonych osób przejawiło się w ożywionej dyskusji zarówno bezpośrednio po każdej z części, jak i na koniec seminarium.
OA Week w Akademii Ignatianum
Na zaproszenie Biblioteki Akademii Ignatianum w Krakowie Marta Hoffman-Sommer i Michał Starczewski z Platformy Otwartej Nauki poprowadzili 17 października 2017 r. seminarium pt. "Otwarta nauka w pigułce".W czasie seminarium przedstawione zostały kwestie związane przede wszystkim z otwartym dostępem do publikacji naukowych, ale poruszone zostały również wątki związane z otwartymi danymi badawczymi i zarządzaniem nimi. Seminarium, choć poprzedzało Open Access Week, wpisało się w tegoroczne wydarzenia organizowane z tej właśnie okazji. Akademia Ignatianum w tym roku włączyła się aktywnie w obchody Tygodnia Otwartej Nauki, organizując dwa wydarzenia. Szczegóły pod linkiem.    
Otwarta nauka w pigułce. Seminarium
27 czerwca spotkaliśmy się w Bibliotece Uniwersyteckiej w Warszawie na seminarium "Otwarta nauka w pigułce". W ciągu dwóch godzin rozmawialiśmy o najważniejszych zagadnieniach związanych z otwartymi modelami komunikacji naukowej w zakresie publikacji i danych badawczych. Co, kiedy i w jaki sposób udostępniać? O jakich aspektach prawnych należy pamiętać? Dlaczego warto opracować plan zarządzania danymi badawczymi przed rozpoczęciem pracy? Prezentacja z seminarium dostępna jest pod linkiem. Seminarium poprowadzili Marta Hoffman-Sommer i Michał Starczewski.
Warsztaty z zarządzania danymi badawczymi
Serdecznie zapraszamy na kolejne warsztaty z zarządzania danymi badawczymi (Research Data Management; RDM), organizowane przez Platformę Otwartej Nauki działającą w ramach ICM na Uniwersytecie Warszawskim. Warsztaty odbędą się w piątek, 9 czerwca 2017, w godzinach 9:30-14:00, w siedzibie ICM UW w Warszawie, przy ul. Pawińskiego 5A. Warsztaty są przeznaczone dla doktorantów i młodych badaczy ze wszystkich dziedzin nauki. W czasie warsztatów omówione zostaną następujące tematy:• Co to są dane badawcze i jakie są korzyści z prawidłowego zarządzania danymi badawczymi?• Na co zwracać uwagę przy wybieraniu i przygotowywaniu danych do długoterminowego przechowywania?• Kiedy dane badawcze można lub należy udostępniać publicznie?• Kwestie prawne związane z udostępnianiem danych• Jak przygotować Plan Zarządzania Danymi (Data Management Plan; DMP)? Uwaga! Program nie obejmuje następujących zagadnień: czyszczenie i analiza danych, tworzenie baz danych, techniczne aspekty poszczególnych formatów plików. Warsztaty będą się składać z części teoretycznej i krótkich ćwiczeń o charakterze dyskusji. Zajęcia będą się odbywać po polsku, ale niektóre wykorzystywane w czasie zajęć materiały (np. przykładowe zbiory danych lub plany zarządzania danymi) mogą być w języku angielskim. Wszystkich zainteresowanych prosimy o rejestrację przez formularz zgłoszeniowy. Warsztaty są bezpłatne. Liczba miejsc jest ograniczona – o przyjęciu na warsztaty decydować będzie kolejność zgłoszeń.
Much more than infrastructure. Spotkanie w IBL PAN
Centrum Humanistyki Cyfrowej Instytutu Badań Literackich PAN we współpracy z Crossref i z partnerami projektu THOR (organizacjami ORCID i DataCite oraz British Library) zorganizowało 24 kwietnia 2017 spotkanie „Much more than infrastructure: Working together to connect research”. Spotkanie dotyczyło nowych form komunikacji naukowej oraz usług ułatwiających identyfikację i cytowanie wyników badań, a w szczególności skupiało się na wykorzystaniu w komunikacji naukowej trwałych identyfikatorów cyfrowych (persistent identifiers; PID). Przedstawiciele organizacji Crossref i DataCite przedstawili korzyści z używania numerów DOI (digital object identifier) do identyfikacji publikacji naukowych i zbiorów danych badawczych. Crossref jest organizacją non-profit, założoną i współtworzoną przez wydawców naukowych, której celem jest ułatwienie i przyspieszenie wyszukiwania artykułów naukowych. W tym celu Crossref prowadzi rejestr numerów DOI dla publikacji naukowych. Z kolei DataCite – również organizacja non-profit, utworzona przez liczne instytucje i organizacje naukowe – koordynuje nadawanie numerów DOI dla publikowanych on-line zbiorów danych badawczych i także prowadzi rejestr nadawanych numerów. Fundacja ORCID prowadzi serwis, w którym każdy naukowiec z całego świata może się zarejestrować i również uzyskać własny, trwały identyfikator cyfrowy – swój numer ORCID. Ułatwia to identyfikację autorów prac naukowych (np. w przypadku osób o tym samym nazwisku), a także, dzięki integracji z innymi systemami i serwisami, pozwala automatycznie wiązać osobę z opublikowanymi przez nią wynikami badań. W trakcie spotkania zaprezentowano również polskie projekty, w których wykorzystywane są trwałe identyfikatory cyfrowe: Jakub Koperwas z Politechniki Warszawskiej zaprezentował system Omega-PSIR, Marcin Werla z Poznańskiego Centrum Superkomputerowo-Sieciowego projekt nadawania numerów DOI w sieci PIONIER, a Marta Hoffman-Sommer z Platformy Otwartej Nauki przedstawiła RepOD – Repozytorium Otwartych Danych. Spotkanie zakończyła dyskusja panelowa dotycząca przyszłości polskiej nauki.
Pierwsze w 2017 r. warsztaty z zarządzania danymi badawczymi
Dane badawcze to takie dane, które zostają zebrane, wytworzone lub opracowane na potrzeby badań naukowych, we wszystkich obszarach nauki. Mogą mieć bardzo różną postać. Odpowiednie zarządzanie nimi usprawnia prowadzenie badań oraz umożliwia weryfikację wyników naukowych, a jednocześnie pozwala na ponowne wykorzystanie danych, zarówno w celu reinterpretacji jak i w celu poprowadzenia zupełnie innych badań. Z kolei zaniedbania w zakresie zarządzania danymi na etapie planowania projektu mogą prowadzić do sytuacji, w których naukowiec nie jest w stanie zrobić ze swoimi danymi tego, co uważa za potrzebne. Planując zarządzanie danymi badawczymi trzeba się zastanowić, jakie dane powstaną w trakcie badań, jak je przechowywać i udostępniać w trakcie projektu i po jego zakończeniu, a także które przepisy prawa znajdują zastosowanie w ich przypadku (np. prawo autorskie, ochrona baz danych, ochrona danych osobowych). Tym problemom poświęcone były pierwsze w 2017 r. warsztaty dla doktorantów i młodych naukowców ze wszystkich dziedzin nauki poprowadzone przez Martę Hoffman-Sommer z Platformy Otwartej Nauki 21 i 24 marca 2017 r.
O prawie autorskim w Kielcach
Z okazji zbliżającego się Tygodnia Otwartej Edukacji KOED we współpracy z projektem Nowe Technologie Lokalnie zorganizował 1 marca cykl 12 spotkań w różnych miastach Polski. Spotkanie TechKlubu Kielce poświęcone było prawu autorskiemu. Uczestniczył w nim m.in. Michał Starczewski z PON, który mówił o motywacjach twórców udostępniających swoje utwory w sposób otwarty. Jarosław Lipszyc z Fundacji Nowoczesna Polska przedstawił historię prawa autorskiego z perspektywy racji stanu. W trzeciej prelekcji Piotr Krzystek ze Stowarzyszenia Europe4Youth prezentował grę RozgryźTo, wspierającą edukację młodzieży.